De steenkolenmijnen: het ‘zwarte goud’ van Limburg > De arbeider wordt zichtbaar

Mijnwerker op weg naar huis, Oranje Nassau Mijnen, Heerlen (1952-1953)

Hoewel de vraag naar afbeeldingen van arbeiders door de industriële revolutie groeide, werd de arbeider vaak geromantiseerd of als stereotype weergegeven. De industriële fotografie weerspiegelde vooral de trots van de fabrieksdirecteuren. Werknemers werden vrijwel uitsluitend in beeld gebracht als ijkpunt voor de afmetingen van machines en nieuwe fabrieksgebouwen.

Arbeidersfotografie
Fotografie werd vanaf 1900 regelmatig ingezet om misstanden, zoals kinderarbeid, aan te kaarten en sociale hervormingen door te voeren. In de Sovjet-Unie ontstond de arbeidersfotografie, waarbij arbeiders hun arbeidsomstandigheden documenteerden. Deze vorm van fotografie kreeg in andere Europese landen navolging. In Nederland werd in 1931 de Vereeniging van Arbeidersfotografen (VAF) opgericht. De VAF streefde ernaar om amateurfotografen op te leiden en aan het werk te zetten in de belangrijkste bedrijfstakken. Onder anderen John Fernhout, Cas Oorthuys en Hans Wolf waren bij deze vereniging betrokken.

Sociaal documentaire fotografie
De foto’s die in deze periode ontstonden, vormden het begin van de sociaal documentaire fotografie. Bedrijfsfotoboeken uit de tweede helft van de twintigste eeuw werden regelmatig met deze vorm van fotografie geïllustreerd. Hoewel deze boeken vanuit het perspectief van de werkgever werden samengesteld, geven deze doorgaans blijk van betrokkenheid bij de arbeiders. Oranje Nassau (1953) van Nico Jesse, of De draad van het verhaal (1960) van Cas Oorthuys zijn goede voorbeelden van dit genre. 

Lees meer over de historische context:  
Beeldvorming in opdracht >>
Wankelende schoorstenen >>
Fotograferen in het donker >> 

<< Terug |

Voorbeelden uit deze collectie De steenkolenmijnen: het ‘zwarte goud’ van Limburg

Bekijk alle afbeeldingen uit deze collectie